Warstwa technologiczna opisuje aplikacje oprogramowania systemowego i infrastrukturę. Tam, gdzie to stosowne, język ArchiMate wykorzystuje analogie z warstwami biznesową i aplikacyjną. Elementy warstwy technologicznej są zazwyczaj używane do modelowania architektury technicznej przedsiębiorstwa, opisując strukturę i zachowanie infrastruktury technologicznej przedsiębiorstwa.

Elementy struktury aktywnej

Głównym elementem struktury aktywnej w warstwie technologicznej jest węzeł. Ten element służy do modelowania jednostek strukturalnych na tej warstwie i ma następujące cechy:

• Służy do modelowania serwerów aplikacji, serwerów baz danych lub stacji roboczych klienta.
• Zazwyczaj jest to połączenie urządzeń sprzętowych i oprogramowania systemowego, które razem zapewniają kompletny środowisko wykonawcze.
• Może składać się z podwęzłów.
• Węzły mogą być połączone poprzez ścieżki komunikacyjne.
• Elementy mogą być przypisane do (tj. wdrożone na) węzłach.
• Elementy wdrożone na węźle mogą być rysowane wewnątrz węzła lub połączone z nim za pomocą relacji przypisania.

Oznaczenie pojęciowe węzła

Węzeł to aktywny element przetwarzania zdefiniowany jako zasób obliczeniowy, na którym można przechowywać lub wdrażać elementy do wykonania.

Przykład pojęciowy węzła

Na poniższym diagramie ArchiMate widzisz węzeł serwera aplikacji składający się z urządzenia typu blade oraz oprogramowania systemowego serwera aplikacji opartego na Java EE.

Nazwa węzła najlepiej jest rzeczownikiem.

Oznaczenie pojęciowe urządzenia

Urządzenie to specjalizacja węzła reprezentująca zasób fizyczny o możliwościach przetwarzania. Zazwyczaj służy do modelowania systemów sprzętowych, takich jak mainframe, komputery osobiste lub routery.

Urządzenie jest definiowane jako zasób sprzętowy, na którym można przechowywać lub wdrażać elementy do wykonania, z następującymi cechami:

• Urządzenia razem z oprogramowaniem systemowym stanowią część węzła.
• Urządzenia mogą być złożone, tj. złożone z podurządzeń.
• Urządzenia mogą być połączone przez sieci.
• Elementy mogą być przypisane do (tj. wdrożone na) urządzeniach.
• Oprogramowanie systemowe może być przypisane do urządzeń.
• Urządzenie może składać się z podurządzeń.
• Węzeł może zawierać jedno lub więcej urządzeń.
• Nazwa urządzenia najlepiej jest rzeczownikiem odnoszącym się do rodzaju sprzętu, np. „IBM Mainframe”.
• Różne ikony mogą być używane do odróżnienia typów urządzeń, takich jak mainframe i komputery osobiste.

Przykład pojęciowy urządzenia

Poniższy diagram ArchiMate pokazuje przykład wielu serwerów modelowanych jako urządzenia połączonych przez sieć lokalną (LAN).

Oznaczenie pojęciowe oprogramowania systemowego

System Software reprezentuje środowisko oprogramowania dla określonego typu komponentu lub obiektu, na którym wdrażane są artefakty w postaci komponentów i obiektów.

System Software jest specjalizacją węzła używaną do modelowania środowiska oprogramowania, w którym działają artefakty, z następującymi cechami:

• System Software może reprezentować na przykład systemy operacyjne, serwery aplikacji JEE, systemy baz danych, silniki przepływów pracy lub oprogramowanie COTS, takie jak pakiety ERP lub CRM.
• System Software może zawierać inne systemy oprogramowania; np. system operacyjny zawierający bazę danych.
• System Software połączony z urządzeniami reprezentującymi środowisko sprzętowe tworzy węzeł ogólny.
• System Software może być przypisany do urządzeń.
• Nazwa systemu oprogramowania powinna być rzeczownikiem odnoszącym się do rodzaju środowiska wykonywania; np. „Serwer JEE”.
• Artefakty mogą być przypisane do (tj. wdrażane na) systemie oprogramowania.
• Węzeł może zawierać system oprogramowania.

Przykład pojęcia System Software

Na poniższym diagramie ArchiMate widzimy urządzenie mainframe, które wdraża dwa środowiska systemu oprogramowania: serwer transakcji klienta oraz system zarządzania bazami danych (DBMS).

Oznaczenie pojęciowe interfejsu technologicznego

Interfejs technologiczny jest definiowany jako punkt dostępu, w którym usługi technologiczne dostarczane przez węzeł mogą być dostępne dla innych węzłów i komponentów aplikacji.

Interfejs technologiczny określa, jak usługi technologiczne węzła mogą być dostępne dla innych węzłów poprzez udostępniony interfejs, z następującymi cechami:

• Interfejsy technologiczne ujawniają usługi technologiczne środowisku.
• Interfejs technologiczny określa kontrakt, który musi spełnić komponent realizujący.
• Interfejsy technologiczne mogą stać się częścią węzła poprzez kompozycję.

Przykład pojęciowy interfejsu technologicznego

W poniższym modelu widzimy wyeksponowany interfejs technologiczny klienta, który jest częścią systemu oprogramowania klient-serwer.

Nazwa interfejsu technologicznego powinna być rzeczownikiem.

Oznaczenie pojęciowe sieci

Sieć jest definiowana jako medium komunikacji między dwoma lub więcej urządzeniami.

Sieć reprezentuje infrastrukturę komunikacji fizycznej i ma następujące cechy:

• Może zawierać jeden lub więcej połączeń sieciowych przewodowych lub bezprzewodowych.
• Najprostsza sieć to pojedyncze połączenie między dwoma urządzeniami.
• Sieci mają właściwości takie jak przepustowość i opóźnienie.
• Reprezentuje fizyczną realizację logicznych ścieżek komunikacji między węzłami.
• Sieć łączy dwa lub więcej urządzeń.
• Sieć realizuje jedną lub więcej ścieżek komunikacji.
• Sieć może składać się z podsieci.

Przykład koncepcji sieci

W poniższym modelu sieć LAN o prędkości 100 Mb/s łączy urządzenia hosta i komputery PC.

Oznaczenie koncepcji ścieżki komunikacyjnej

Ścieżka komunikacyjna jest definiowana jako połączenie między dwoma lub więcej węzłami, wzdłuż którego mogą wymieniać dane.

• Ścieżki komunikacyjne są używane do modelowania relacji komunikacyjnych logicznych między węzłami i mają następujące cechy:
• Są realizowane przez jedną lub więcej sieci reprezentujących fizyczne połączenia komunikacyjne.
• Właściwości komunikacji ścieżki (np. przepustowość, opóźnienie) są zazwyczaj agregowane z podstawowych sieci.
• Ścieżka komunikacyjna łączy dwa lub więcej węzłów.
• Ścieżka komunikacyjna jest realizowana przez jedną lub więcej sieci i jest atomowa.

Przykład koncepcji ścieżki komunikacyjnej

Na poniższym diagramie ArchiMate widzimy ścieżkę komunikacyjną „Kolejka wiadomości” między serwerem aplikacji a klientem.

Koncepcje zachowania

Elementy zachowania w warstwie technologicznej są podobne do tych w innych warstwach.

Można je rozróżnić międzyzachowanie zewnętrzne aspekty węzłów w formieusług technologicznych, orazzachowanie wewnętrzne tych węzłów; tzn. funkcje technologicznektóre realizują te usługi.

Oznaczenie koncepcji funkcji technologicznej

Funkcja technologiczna opisuje zachowanie wewnętrzne węzła i reprezentuje zbiór zachowań technologicznych, które węzeł może wykonywać.

Funkcja technologiczna abstrahuje od jej realizacji, a określone jest tylko niezbędne zachowanie. Ma następujące cechy:

• Funkcje technologiczne mogą realizować usługi technologiczne.
• Funkcje technologiczne mogą być obsługiwane przez usługi technologiczne innych funkcji technologicznych.
• Funkcje technologiczne mogą uzyskiwać dostęp do obiektów technologicznych.
• Węzeł może być przypisany do funkcji technologicznej (co oznacza, że węzeł wykonuje funkcję technologiczną).
• Nazwa funkcji technologicznej najlepiej kończy się na „-ing”.

Przykład koncepcji funkcji technologicznej

Na poniższym diagramie ArchiMate, System zarządzania bazami danych (DBMS) węzeł wykonuje dwie funkcje infrastrukturalne: Zapewnij dostęp do danych (realizując Usługa dostępu do danych dla oprogramowania aplikacyjnego) i Zarządzaj danymi (realizując Usługa zarządzania danymi dla administracji baz danych).

Notacja koncepcji procesu technologicznego

Proces technologiczny opisuje zachowanie wewnętrzne węzła. Proces technologiczny reprezentuje sekwencję zachowań technologicznych, które razem osiągają określony wynik. Jeśli jego zachowanie jest dostępne zewnętrznie, odbywa się to za pomocą jednej lub kilku usług technologicznych.

Proces technologiczny ma następujące cechy:

• Proces technologiczny może realizować usługi technologiczne.
• Proces technologiczny abstrahuje od swojej realizacji. Określone są tylko niezbędne zachowania.
• Może używać obiektów technologicznych jako wejścia, używać ich lub je przekształcać i tworzyć inne obiekty technologiczne jako wyjście.
• Inne usługi technologiczne mogą obsługiwać (być używane przez) proces technologiczny.
• Proces technologiczny może uzyskiwać dostęp do obiektów technologicznych.
• Węzeł może być przypisany do procesu technologicznego, co oznacza, że węzeł wykonuje ten proces.
• Nazwa procesu technologicznego powinna jasno identyfikować sekwencję zachowań technologicznych; np. „Sekwencja uruchamiania systemu” lub „Replikacja bazy danych”.

Notacja koncepcji usługi technologicznej

Usługa technologiczna reprezentuje jawnie zdefiniowane, ujawnione zachowanie technologiczne.

Usługa technologiczna ujawnia funkcjonalność węzła dla jego środowiska. Ta funkcjonalność może być dostępna za pomocą jednej lub kilku interfejsów technologicznych i ma następujące cechy:

• Usługi technologiczne są realizowane przez funkcje lub procesy technologiczne.
• Z perspektywy środowiska usługa technologiczna powinna mieć sens.
• Powinna zapewniać jednostkę zachowania użyteczną dla użytkowników, np. elementy aplikacji i węzły.
• Usługi technologiczne mogą obsługiwać elementy aplikacji lub węzły.
• Usługi technologiczne mogą wymagać, używać i tworzyć artefakty, np. pliki zawierające wiadomości.
• Usługi technologiczne mogą składać się z usług podstawowych.
• Usługi technologiczne mogą obejmować usługi komunikacyjne, przechowywanie danych, nadawanie nazw i usługi katalogowe.
• Nazwa usługi technologicznej najlepiej kończy się na „-ing”; np. „Komunikowanie”. Można również używać nazw zawierających słowo „usługa”.

Przykład warstwy technologicznej

Poniższy przykład pokazuje zdarzenie technologiczneAktualizacja bazy danych wywołujące proces technologicznyZdalne replikowanie danych, która jest obsługiwana przez usługę technologicznąReplikuj aktualizacje bazy danych.

Ta usługa technologiczna jest realizowana przez funkcję technologicznąReplikacja bazy danych, która składa się z czterech dodatkowych funkcji technologicznych:

1. Zarządzanie replikacją
2. Przetwarzanie lokalnych aktualizacji
3. Przetwarzanie zdalnych aktualizacji
4. Monitorowanie stanu replikacji

Istnieje przepływ informacji od funkcji technologicznej zarządzania replikacją do pozostałych trzech funkcji technologicznych.

Obiekty technologiczne modelują elementy struktury passive, które są używane i przetwarzane przez infrastrukturę. Obiekty technologiczne reprezentują obiekty „fizyczne”, które są modyfikowane przez infrastrukturę przedsiębiorstwa. Obiekty technologiczne są elementami abstrakcyjnymi; tzn. nie są instancjonowane w modelu, ale pełnią rolę typów ogólnych rzeczy operowanych na warstwie technologicznej. Może to obejmowaćartefakty (np. pliki) orazmateriały fizyczne.

Oznaczenie koncepcji artefaktu

Element artefakt pochodzi z UML. Artefakt to fragment danych produkowany lub używany podczas rozwoju oprogramowania lub w trakcie wdrażania i działania systemu. Mogą być wdrażane na węźle.

Jest reprezentowany w formie: artefakt: np. plik dla obiektu danych.

Przykład koncepcji artefaktu

W tym przykładzie artefakt archiwum internetowe (który może realizować składnik aplikacji) składa się z dwóch innych artefaktów:

• Archiwum Java dostępu do bazy danych
• Archiwum Java logiki biznesowej

Dwa specjalizacje artefaktu archiwum internetowego to:

• Archiwum internetowe aplikacji zakupów
• Archiwum internetowe aplikacji ofert

Artefakt bazy danych ubezpieczenia podróżnego (który może realizować obiekt danych) jest powiązany z artefaktem archiwum internetowego.

Inne zasoby i artykuły ArchiMate

• Co to jest ArchiMate?
• Pełny przewodnik po perspektywach ArchiMate
• Aktualizacja ArchiMate 3
• Co nowego w ArchiMate 3?
• Korzystanie z narzędzia ArchiMate z TOGAF ADM